“De digeridoo zakt weg in het esoterische kruidentheewereldje, maar hij past ook heel goed op de dansvloer.”
Lees hier het interview van de Folk Sessions met muzikant MT-Yidaki (Michiel Teijgeler).
De Apeldoornse MT-Yidaki (Michiel Teijgeler) brengt op 23 januari 2026 Aboriginal didgeridoo uit Australië ten gehore tijdens de vijftiende editie van de Folk Sessions. In deze reeks concerten in het Arnhems Boeken Café (ABC) Libertas kun je elke maand luisteren naar livemuziek uit verschillende landen en culturen.
Aboriginal volksmuziek wordt gekenmerkt door één opvallend instrument: de didgeridoo (oftewel: yiḏaki). Het instrument is eeuwenoud en lijkt te zijn ontstaan in Noord-Oost Arnhemland, een gebied in Centraal Noord Australië. De Aboriginal clans die daar wonen, onderdeel van het Yolŋu volk, zijn de oorspronkelijke eigenaren van het instrument. In de afgelopen 70 jaar is de didgeridoo verspreid geraakt over de rest van de wereld, waaronder Europa.
Michiel begon met didgeridoo spelen op de stofzuigerbuis van zijn ouders.
Michiel kwam op zijn achttiende voor het eerst in aanraking met de didgeridoo op Parkpop in 1992. Het geluid van de Australische rockband Yothu Yindi sloeg bij hem in als de bliksem. Een tijdje later verhuisde hij door ziekte terug naar zijn ouders. Uit pure verveling begon hij didgeridoo-klanken na te bootsen op de stofzuigerbuis van zijn ouders. Later kwam hij een boekje over het instrument tegen in een esoterisch winkeltje, en kocht hij zelf een didgeridoo. Hij begon met spelen op straat en merkte dat de ‘circulaire ademhaling’ die in het boekje werd uitgelegd opeens lukte. Er kwam een Australiër voorbij die hem 25 gulden gaf en zei: “Als je hiermee doorgaat, komt alles goed”.
In 2003 ben ik geadopteerd door een Aboriginal echtpaar.
Daarna begon hij op te treden en workshops te geven. Inmiddels heeft hij concerten gegeven door half Europa, in Rusland en in West-Afrika, waaronder Togo. In zijn muziek wordt hij geïnspireerd door ritmes van over de hele wereld, waaronder Togolese ritmes. Michiel: “Ik leerde in Nederland een geweldige percussionist uit Togo kennen, die mij zijn muzikale ritmes leerde en in ruil daarvoor leerde ik hem hoe het leven in Nederland werkt – denk aan blauwe enveloppen en het maken van afspraken. Even later reisden we naar Togo om samen op te treden. Het is belangrijk om begrip te krijgen voor hoe de muziek van de ander in elkaar zit, voordat je samen muziek kunt maken.”
Yiḏaki zijn lange, conische instrumenten met één grondnoot. Ze worden gemaakt van eucalyptushout dat wordt uitgehold door termieten. Naast de yiḏaki zijn er nog een aantal andere belangrijke instrumenten, zoals: biḻma (clapsticks), boemerangs en schudinstrumenten. In de Yolŋu-traditie is er een groot verschil tussen ceremoniële en openbare liedjes. Het spelen en aanhoren van ceremoniële liederen is meestal verboden voor niet-geïnitieerden, terwijl openbare liedjes worden gespeeld voor amusement. Over het algemeen moedigen de Yolŋu iedereen aan om hun muziekstijl te spelen en te integreren in een nieuwe stijl.
In 2003 werd Michiel uitgenodigd voor een vijfdaagse didgeridoo workshop en festival in Arnhemland. Michiel: “Je hebt een vergunning nodig om daar te mogen verblijven en stiekem ben ik toen met mijn vriendin iets langer gebleven na het festival. We verbleven in een tent, in de buurt van een ouder Aboriginal koppel. Zij snapten niet dat een ongehuwde man en vrouw in één tent konden verblijven. Om dit probleem op te lossen boden ze aan om ons te adopteren. De vrouw adopteerde mij als broer en de man adopteerde mijn vriendin als zus, waardoor mijn vriendin en ik huwbaar werden en dus in één tent mochten slapen. Aboriginals hebben een wereldbeeld dat heel anders is dan dat van ons. Wij leven in een patriarchale en hiërarchische samenleving. Volgens Aboriginals is alles en iedereen even belangrijk, niet alleen alle mensen, maar ook mens en natuur. Omdat alles met elkaar verbonden is, werken ook familiestructuren anders. Zo heb je heel veel vaders en moeders. En een boom kan je broer/zus/schoonmoeder zijn. Ook hun tijdsperceptie is anders dan die van ons. Waar wij een lineair tijdsbeeld hebben, zien zij tijd als circulair.”
Mijn missie is voltooid als mensen weten dat een didgeridoo meer kan dan alleen “uhhh”
Michiel: “Het is mijn missie om bij te dragen aan de erkenning van de didgeridoo als volwaardig instrument. Als ik in mijn workshops vraag om het geluid van een didgeridoo te omschrijven maken mensen vaak een laag “uhhh” geluid. Er is een misvatting dat de didgeridoo maar één toon heeft, omdat het instrument in één noot staat. Maar je kunt met je tong en je stem een melodie creëren. In plaats van verschillende noten te gebruiken, creëer je dan variaties op de schaal van de noot van de didgeridoo. Daarom is het voor melodiemensen belangrijk dat ze hun toonladders kennen om met een didgeridoo samen te spelen. Helaas zakt de didgeridoo door vooroordelen weg in het esoterische kruidentheewereldje. Mensen denken dat je didgeridoo muziek alleen liggend op een yogamatje kunt luisteren. Met mijn duo Acoustick probeer ik hier verandering in te brengen, door te laten zien dat de didgeridoo óók heel goed in de techno en drum and bass wereld past. Één van mijn grote dromen zou zijn om eens met een band als Goldband samen te werken op een festival. Mijn missie is voltooid als mensen weten dat een didgeridoo meer kan dan alleen “uhhh”.”
Tekst: Hanna Cremers
Afbeeldingen: Romé Schmidt